*درسهایی از ازدواج حضرت زهرا و حضرت علی(علیهماالسلام)*
قناعت
در
تهیه جهیزیه به ضروریترین و ابتداییترین وسائل زندگی در آن عصر بسنده شد، از
سیرت پیامبر اسلام(صلی الله علیه و آله) میآموزیم که باید در الگوی مصرف تجدید
نظر کنیم و در زندگی فناپذیر و زودگذر دنیا به حداقل ممکن قناعت ورزیم تا از
گذرگاه پرهیاهوی زندگی سبکبار بگذریم و تن به بردگی این و آن ندهیم.
مگر
حضرت فاطمه(علیهاالسلام) دختر پیامبر(صلی الله علیه و آله) رهبر بینظیر
مسلمانان نبود؟ مگر از نژاد بنیهاشم یعنی اصیلترین و شریفترین تیرههای عرب به
حساب نمیآمد؟ مگر مادرش حضرت خدیجه(علیهاالسلام) ثروتمندترین زن
عرب در عصر خویش نبود؟ مگر از همه جهات علمی فردی آگاهتر و اندیشمندتر از همگان
نبود؟ مگر پیامبر گرامی اسلام(صلی الله علیه و آله) نمیتوانست جهیزیه زیادی را
همراه دخترش کند؟
پاسخ
همه این سوالات «مثبت» است اما منش و روش پیامبر عظیم الشأن اسلام(صلی الله علیه
و آله) و خاندانش بر ساده زیستی استوار است.
متأسفانه
در برخی خانوادهها به خصوص قشر مرفه جامعه جهیزیه دخترانشان نمایشگاه بینالمللی کاملی است از لوازم
خانگی داخلی و خارجی که برقش چشمهای ظاهربین را خیره میکند.
مراسم خواستگاری علی علیه السلام از فاطمه علیهاالسلام
علی علیه السلام سر به زیر انداخته و از نهایت حیا با سرانگشتان خود زمین را لمس می کند و از گفتن درخواست خود خجالت می کشد تا این که رسول خدا سکوت را می شکند و از او می خواهد درخواستش را بر زبان آورد. علی علیه السلام در حالی که عرق شرم بر جبین مبارکش چون شبنمی بر گُل نشسته بود، با خجلت و کم رویی و با جملاتی زیبا و سرشار از ادب، فاطمه علیهاالسلام را از پدرش خواستگاری کرد.
بدین سان مولای شیعیان برای امر مهم ازدواج قدم پیش گذاشت تا به سنّت پایدار اسلام و پیامبرخدا صلی الله علیه و آله وسلم عمل کند؛ زیرا هیچ کس بیش از او به سنّت رسول خدا صلی الله علیه و آله وسلم پایبند نبود تا جایی که حتی خواسته خود را هیچ گاه بر خواسته پیامبر صلی الله علیه و آله وسلم مقدّم نداشت.
پیامبر صلی الله علیه و آله وسلم ازدواج را سنّت خود معرفی کرد و هم او بود که ازدواج نکردن را روی گردانی از سنت خویش، یعنی خروج از اسلام، می دانست. و همواره به ازدواج جوانان امّت خویش می بالید و خطاب به آنان می فرمود: «ازدواج کنید و خانواده تشکیل بدهید که من در روز قیامت به شما مباهات می کنم».
هم ترازی در ازدواج
هم
پایگی و هم ترازی زن و مرد در ازدواج، ملاکی است که غالبا مورد توجه قرار می گیرد،
ولی چه بسیار ازدواج ها که با وجود این هم پایگی ها، از هم گسیخته می شود و راز
این اتفاق، در نوع این هم پایگی است. در همسری مولا علی علیه السلام و بانوی دو
عالم فاطمه زهرا علیهاالسلام سخن از هم شأن بودن در مقام الهی آنان بود. هرچند
دانایی، دارایی، زیبایی و بسیاری از موارد دیگر نیز می تواند در این امر مؤثر
باشد، ولی آن چه اصل و مایه استحکام این پیوند است، ایمان و رتبه معنوی و کمال
روحی فرد است.
ساده امّا با شکوه
در
مراسمی بی ریا و ساده، پس از یک خواستگاری بی پیرایه و به دور از تشریفات و سخت
گیری ها، با تعیین مهریه ای برابر دارایی داماد و آن هم بسیار اندک و تهیه جهیزیه
ای به همان اندازه ساده و بی پیرایه، آسمانی ترین و نورانی ترین پیوند عالم خلقت
جان گرفت. مراسم عروسی در نهایت سادگی برگزار شد، ولی با این حال، تمام مردم شهر
مدینه به ولیمه فراخوانده شدند.
آن
ها، شادی کنان و دعاگویان،
بدور از
هر آن
چه ذره ای نارضایتی خداوند را در پی داشته باشد، در مراسم حاضر شدند؛
مراسمی
پاک، بزرگ، شکوه مند و مورد پسند خالق این پیوند مبارک، که گویی ازآسمان نیز سلام
و تبریک بر آن می بارید.
مهریه حضرت فاطمه(علیهاالسلام)
مهریه سرور زنان عالم، دختر گرامی پیامبر اکرم، زنی که از مقام عصمت برخوردار بود عبارت است از:
1- یك زره كه به مبلغ چهارصد یا چهارصد و هشتاد یا پانصد درهم ارزش داشت.
2- یك دست لباس كتان یمنى.
3- یك پوست گوسفند دباغى نشده
یك عمل آموزنده
اسلام قرارداد مهرهاى سنگین را به صلاح ملت نمىداند و سفارش مىكند كه اگر دین و اخلاق داماد را پسندیدید درباره مهر سختگیرى نكنید و با كم قناعت كنید.
پیغمبر اكرم(صلّى الله علیه و آله) مىفرماید: بهترین زنان امت من كسانى هستند كه زیبا و كم مهر باشند.
امام صادق(علیهالسلام)
فرمود:
بدى زن در این است كه مهرش سنگین باشد
اسلام عقیده دارد كه مسابقه در ازدیاد مهر، زندگى را بر مردم سخت مىكند و مشكلات بزرگى را براى ملت بوجود مىآورد. باید با ایجاد تسهیل در امر ازدواج، جوانان را به تشكیل خانواده متمایل نمود تا از هزاران مفاسد اجتماعى و امراض روحى جلوگیرى شود.
مهرهاى سنگین بنیان اقتصادى داماد را در آغاز زندگى نوین متزلزل و سست مىكند، به محبت و صفاى زن و شوهر لطمه مىزند و جوانان را به ازدواج بى رغبت مىكند. رسول گرامى اسلام براى این كه عملا به مردم بفهماند كه مهرهاى سنگین به صلاح ملت نیست، دختر عزیزش را با همین مهر كه ملاحظه نمودید به عقد على بن ابى طالب(علیهالسلام) درآورد. حتى به عنوان دین هم چیزى بر ذمه او قرار نداد.
جهزیه حضرت زهرا(علیهاالسلام)
رسول خدا به حضرت على(علیهماالسلام) فرمود: هم اكنون برخیز زرهاى را كه برای مهر زهرا قرار دادی، بفروش و بهایش را نزد من حاضر كن تا براى شما جهزیه و اسباب خانهاى تهیه نمایم.
على بن ابى طالب(علیهالسلام) زره را به بازار برد و فروخت. در روایت مختلف، بهاى آن بین چهارصد و چهارصد و هشتاد و پانصد درهم تعیین شده است. ناگفته نماند كه بنا بر بعضى روایات، زره را عثمان خریدارى كرد و بعدا به على اهدا نمود.
حضرت على(علیهلسلام)پول زره را گرفت و خدمت پیغمبر(صلی لله علیه و آله)تقدیم نمود. رسول خدا، ابوبكر و سلمان فارسى و بلال را احضار فرمود. مقدارى از پولها را به آنان داد و فرمود: با مقدارى از این پول اسباب و لوازم زندگى براى فاطمه(علیهاالسلام) خریدارى كنید. قدرى از آن هم را به اسماء داد و فرمود: براى دخترم عطر و بوى خوش تهیه كن و بقیه را به ام سلمه سپرد.
ابوبكر مىگوید: وقتى پولها را شمردم دیدم شصت و سه درهم است و به وسیله آن اسباب و لوازم زیرا را خریدارى كردم:
1- یك پیراهن سفید .
2- یك روسرى بزرگ .
3- یك حوله خیبرى.
4- یك تختخواب كه از پوست خرما بافته شده بود.
5- دو عدد تشك كتانى كه یكى از پشم گوسفند و دیگرى از لیف خرما پر شده بود.
6- چهار عدد بالش از پوست میش كه از گیاهى به نام اذخر پر شده بود.
7- یك قطعه حصیر هجرى.
8- یك عدد آسیاى دستى.
9- یك كاسه مسى.
10- یك مشك چرمى براى آبكشى.
11- یك طشت لباسشویى.
12- یك عدد كاسه براى شیر.
13- یك ظرف آبخورى.
14- یك پرده پشمى.
15- یك آفتابه.
16- یك سبوى گلى.
17- یك عدد پوست براى فرش.
18- دو كوزه سفالین.
19- یك عبا.
هنگامى كه جهیزیه حضرت زهرا را خدمت پیغمبر آوردند اشكش جارى شد و سرش را به جانب آسمان بلند كرد و گفت: خدایا این عروسى را براى كسانى كه ظرفهایشان گلى است مبارك گردان.
ترسم که شعر سنگ مزار من این شود